Download το πορτραίτο του Ντοριάν Γκρέυ PDF

Titleτο πορτραίτο του Ντοριάν Γκρέυ
File Size9.2 MB
Total Pages246
Document Text Contents
Page 1

ΟΣΚΑΡ ΓΟΥΑΪΛΝΤ

ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΤΟΥ ΝΤΟΡΙΑΝ ΓΚΡΕΗ

Μετάφραση

ΤΙΝΑ ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥ ΑΟΥ

Page 2

ΟΣΚΑΡ royAiΛNT

Βρετανός λογοτέχνης. (Oscar Wilde, Δουβλίνο 1854 - Παρίσι
1900) Σπούδασε στην Οξφόρδη καί επηρεάστηκε από τις από­
ψεις περί αισθητικής του Τζον Ράσκιν -αν και δεν δέχτηκε ποτέ

τη θεωρία του για την ηθική βάση της τέχνης- και του Γουόλτερ

Πέιτερ· για ένα ορισμένο διάστημα, μάλιστα, μιμήθηκε την επι­

τήδευση των Γάλλων παρνασσικών ποιητών και ιδιαίτερα του

Γκωτιέ. Ταξίδεψε πολλές φορές στο Παρίσι, όπου σπούδασε ζω­

γραφική.

Το ποίημά του Rαvennα (1878) τιμήθηκε με το βραβείο Νιού­
ντιγκε"ίτ και οι εκδότες αντιδικούσαν για το ποιος θα τύπωνε τα

Ποιήματά του (1881). Τότε αναχώρησε για την Αμερική, όπου
έδωσε μία σειρά διαλέξεων για τη διάδοση των θεωριών του

εστετισμού. Όταν το 1882 επέστρεψε στην Ευρώπη, εγκαταστά­
θηκε στο Παρίσι, όπου φάνηκε ότι ήθελε να μιμηθεί τον Μπαλ­

ζάκ, ενώ εγκατέλειψε το ύφος του εστέτ. Η ευγλωττία του, η αν­

θρωπιά και η ευγένειά του τον έκαναν αγαπητό τόσο στα σαλό­

νια όσο και στον υπόκοσμο, όπου του άρεσε να συχνάζει.

Κατά την παραμονή του στο Παρίσι ολοκλήρωσε δύο ρομα­

ντικά θεατρικά έργα, τη Βέρα, που παίχτηκε στη Νέα Υόρκη το

1883 και είχε πηγή έμπνευσης τη Φεντόρα του Σαρντού, και τη
Δούκισσα της Πάντοβα, εμπνευσμένη από τη Λουκρητία Βοργία

και από τον Άντζελο του Βικτόρ Ουγκό· έγραψε επίσης το μικρό

ποίημα Η Σφίγγα, στο οποίο είναι φανερή η μίμηση του Μπω­

ντλέρ. Μεταξύ 1885 και 189,1 επιδόθηκε στη συγγραφή παραμυ­
θιών, τα οποία συγκέντρωσε στα βιβλία του Ο ευτυχισμένος πρί­

γκιπας και άλλα παραμύθια (1888) και Το σπίτι με τα ρόδια
(1891)· έγραψε επίσης Το έγκλημα του λόρδου Άρθουρ Σάβιλ και
άλλα διηγήματα (1891), από τα οποία το διήγημά Το πορτρέτο
του κ. ο.Χ είναι εμπνευσμένο από τα Σονέτα του Σαίξπηρ. Στην

ίδια περίοδο ανήκει και το μυθιστόρημα Το πορτρέτο του Ντό­

ριαν Γκρέη, που δημοσιεύτηκε στο Lίppincott'8 Monthly Mαgαzine
το 1890 (και σε βιβλίο το 1891), καθώς και μερικά ποιήματα και
σημαντικά δοκίμια που συγκεντρώθηκαν αργότερα σε έναν τόμο

Page 123

το μεγάλο σημείο καμπής στην τέχνη του. Δεν άντεχε την ιδέα να

συνεχίσει να τον κατηγορεί. Στο κάτω κάτω, η αδιαφορία του

ίσως και να 'ταν απλώς μια περαστική διάθεση, μια διάθεση της

στιγμής. Υπήρχαν τόσο πολλά καλά στοιχεία μέσα του, στοιχεία

τόσο ευγενικά.

«Καλά, Ντόριαν» είπε τελικά μ' ένα θλιμμένο χαμόγελο. «Δε

θα σου ξαναμιλήσω γι' αυτή την τραγική ιστορία. Ελπίζω μονάχα

να μην αναφερθεί τ' όνομά σου σε συσχετισμό μ' αυτήν. Η προα­

νάκριση θα γίνει σήμερα το απόγευμα. Σ' έχουν καλέσει;»

Ο Ντόριαν κούνησε το κεφάλι του αρνητικά και στο πρόσω­

πό του φάνηκε ότι ενοχλήθηκε απ' την αναφορά της λέξης «προ­

ανάκριση». Σ' αυτά τα πράγματα υπήρχε κάτι τόσο ωμό και πε­

ζό. «Δεν ξέρουν τ' όνομά μoυ~> αποκρίθηκε.

«Εκείνη όμως, δεν μπορεί, θα το ήξερε».

«Μόνο το μικρό μου όνομα, και είμαι σίγουρος ότι δεν το εί­

χε πει σε κανέναν. Μου είπε μια φορά ότι όλοι ήταν πολύ πε­

ρίεργοι να μάθουν ποιος είμαι, κι εκείνη συνεχώς τους έλεγε πως

με λένε Χαριτωμένο Πρίγκιπα. Ήταν πολύ όμορφο εκ μέρους

της. Πρέπει να μου ζωγραφίσεις τη Σίμπυλ, Μπάζιλ. Θα 'θελα να

'χω κάτι απ' αυτήν, κάτι περισσότερο από την ανάμνηση λίγων

φιλιών και μερικών μισοειπωμένων, παθιασμένων λέξεων».

«Θα προσπαθήσω να κάνω κάτι, Ντόριαν, αν αυτό θα σ' ευ­

χαριστούσε. Αλλά πρέπει να έρθεις στο ατελιέ και να μου ξανα­

ποζάρεις. Δεν μπορώ να δουλέψω χωρίς εσένα».

«Ποτέ δε θα μπορέσω να ξαναποζάρω για σένα, Μπάζιλ. Εί­

ναι αδύνατον!» αναφώνησε, κάνοντας ένα βήμα πίσω.

Ο ζωγράφος τον κοίταξε απορημένος. «Αγαπητό μου παιδί,

τι ανοησίες είναι αυτές;» φώναξε. «Θέλεις να πεις ότι δε σου

άρεσε το πορτρέτο που σου ζωγράφισα; Πού είναι; Γιατί το 'κρυ­

ψες πίσω απ' το παραβάν; Άσε με να το δω. Είναι ό,τι καλύτερο

έχω ζωγραφίσει ποτέ. Τράβηξε το παραβάν, Ντόριαν. Είναι

ντροπή να κρύβει ο υπηρέτης σου το έργο μου. Απ' τη στιγμή που

μπήκα, ένιωσα ότι το δωμάτιο ήταν διαφορετικό».

«ο υπηρέτης μου δεν έχει καμιά σχέση, Μπάζιλ. Φαντά-ζε­

σαι ότι θα τον άφηνα να τακτοποιεί το δωμάτιό μου όπως θέλει;

Μερικές φορές μού γεμίζει τα βάζα με λουλούδια -αυτό είν' όλο.

Όχι, εγώ το έβαλα εκεί. Έπεφτε πολύ φως πάνω στο πορτρέτο».

«Πολύ φως! Δεν πιστε1,ω να μιλάς σοβαρά, αγαπητέ μου; Η

Page 124

θέση αυτή είναι καταπληκτική. Άσε με να το δω». Και ο X(~λγ()".

ορντ προχώρησε προς τη γωνία του bωματίΟ1!.

Μια κραυγή τρόμου ξέφυγε απ' τα χείλη του ΝΤΙ)ΡΙ<1ν ('κρέη,

που όρμησε ανάμεσα στο ζωγράφο και το παραΙ)(ίν. «Μπάζιλ»

είπε κάτωχρος, «δεν πρέπει να το δεις. Δε θέλω να το δεις».

«Να μη δω το έργο μου! Δε μιλάς σοβαρά. Για ποιο λόγο να

μην το δω;» διαμαρτυρήθηκε γελώντας ο Χόλγουορντ.

«Αν προσπαθήσεις να το δεις, Μπάζιλ, στο λόγο της τιμής μου

δε θα σου ξαναμιλήσω ποτέ. Μιλάω πολύ σοβαρά. Δε θα σου δώ­

σω καμιά εξήγηση, και μη με ρωτήσεις γιατί. Να ξέρεις όμως πως

αν αγγίξεις αυτό το παραβάν, όλα έχουν τελειώσει μεταξύ μας».

Τον Χόλγουορντ σαν να τον χτύπησε κεραυνός. Κοιτούσε

τον Ντόριαν Γκρέη αποσβολωμένος. Ποτέ δεν τον είχε δει σε τέ­

τοια κατάσταση. Ο νέος ήταν κυριολεκτικά κάτωχρος από τη

λύσσα. Οι γροθιές του ήταν σφιγμένες και οι κόρες των ματιών

του έμοιαζαν με δίσκους γαλάζιας φλόγας. Έτρεμε ολόκληρος.

«Ντόριαν!»

«Μη μιλάς!»

«Μα τι συμβαίνει; Φuσικά και δε θα το δω αν δε θέλεις» εί­

πε μάλλον ψυχρά, κάνοντας μεταβολή και πλησιάζοντας το πα­

ράθυρο. «Αλλά, πραγματικά, μου φαίνεται παράλογο να μην

μπορώ να δω το ίδιο μου το έργο, και μάλιστα τώρα που αποφά­

σισα να το εκθέσω στο Παρίσι το φθινόπωρο. Ίσως χρειαστεί να

του περάσω άλλο ένα χέρι βερνίκι πριν την έκθεση, οπότε κά­

ποια μέρα θα το δω, γιατί όχι σήμερα λοιπόν;»

«Να το εκθέσεις! Θέλεις να το εκθέσεις;» φώναξε ο Ντόριαν

Γκρέη, και μια παράξενη αίσθηση τρόμου τον κυρίεψε. Θα έβλε­

πε λοιπόν όλος ο κόσμος το μυστικό του; Θα χάζευαν οι άνθρω­

ποι με το στόμα ανοιχτό το μυστήριο της ζωής του; Αυτό ήταν

αδύνατον. Κάτι -δεν ήξερε τι- κάτι έπρεπε να γίνει αμέσως.

«Ναι. Δε φαντάζομαι να 'χεις αντίρρηση. Ο Ζωρζ Πετί θα

συγκεντρώσει τους καλύτερους πίνακές μου για μια ειδική έκθε­

ση στη Ρυ ντε Σεζ, που θ' ανοίξει την πρώτη βδομάδα του Οκτω­

βρίου. Το πορτρέτο θα λείψει μονάχα για ένα μήνα. Φαντάζομαι

ότι δε σου είναι Μσκολο να το αποχωριστείς για τόσο λίγο. Εδώ

που τα λέμε, εκείνο τον καιρό θα πρέπει να είσαι εκτός Λονδί­

νου. Κι αφού το 'χεις μονίμως κρυμμένο πίσω απ' το παραβάν,

δεν πρέπει να σε νοιάζει και τόσο πολύ».

Page 245

26. Η φράση αυτή αναφέρεται από τον Walter Pater στο βιβλίο
Mαrίus the Epicureαn, δεν είναι όμως του Δάντη.

27. Είναι παρμένο από φράση του Γκωτιέ στο Joumαl του Γκονκούρ
της 1ης Μα'ιου 1857.

28. Φιλοσοφία που τις αρχές της σκιαγραφεί ο Μπωντλαίρ, σύμφωνα·
με την οποία το «ηρωικό άτομο» είναι μια μοναδική και αυτοκαθοριζόμε­

νη οντότητα.

29. Ο συγγραφέας του <<Σατυρικού»: Πετρώνιος (πέθανε το 66 μ.χ.).
Ήταν γνωστός ως αrbiter elegαntiαe του Νέρωνα (σε ελεύθερη μετάφρα­

ση: «κριτής του καλού γούστου»).

30. Αντινομισμός: η απόρριψη της υπακοής ως νόμιμης υποχρέωσης.
31. Το κίνημα του δαρβινισμού στη Γερμανία: Η απόπειρα να εφαρ­

μοσθεί η εξελικτική θεωρία σε όλο και ευρύτερους τομείς της ανθρώπι­

νης νόησης και δράσης.

32. Τα μεγάλα περιγραφικά αποσπάσματα για τα αρώματα, τα μου­
σικά όργανα, τα πετράδια, τα κεντήματα και τα εκκλησιαστικά άμφια ε(­

ναι παρμένα (μερικές φορές κατά λέξη) από μια ποικιλία πηγών, κατά

κύριο λόγο όμως από τον Χούισμανς και το Εγχειρίδιο Τέχνης του Μου­

σείου του Σάουθ Κένσινγκτον.

33. Μπλου Γκέητ Φηλντς: δρόμος σε κακόφημη περιοχή κοντά στο
Λάιμχαουζ και την οδική αρτηρία του Ράτκλιφ.

34. Στην πρώτη έκδοση, στο περιοδικό Lippincott, ο Γουάιλντ γρά­
φει: «Την παραμονή της μέρας που θα έκλεινε τα τριάντα δύο του χρό­

νια». Η ηλικία αυτή έχει μεγαλύτερη βαρύτητα, γιατί τριάντα δύο χρoνdrν

ήταν και ο Γουάιλντ όταν είχε την πρώτη του ομοφυλοφιλική εμπειρία, κι

επιβεβαιώνει τη σχέση ανάμεσα στην «αμαρτία» ή την ενοχή του Ντό­

ριαν και τη δική του.

35. The Dudley: γκαλερί του Πικαντίλι, γνωστότερη ίσως από το γε­
γονός ότι εκεί εξέθετε τα έργα του ο Γουίστλερ.

36. Εννοεί: «πέθαιναν στην κρεμάλα».
37. Artur Rubinstein (1829-1894): μεγάλος ρώσος πιανίστας και συν­

θέτης.

38. Μια από τις λίγες απόπειρες του Γουάιλντ να αναφερθεί στον
κόσμο της επιστήμης. Σε τι χρησίμευε αυτό το σύρμα είναι ασαφές.

39. Παγωμένο κρέας μέσα σε ζελέ.
40. Πρόκειται για μια από τις περίφημες εκείνες φράσεις που ο Γου­

άιλντ ξαναχρησιμοποίησε, βάζοντας τον Άλτζερνον να τη λέει στο έργο

του Η σημασία του να είσαι σοβαρός. Η περίπτωση αυτή δεν είναι μονα­

δική, γιατί πολλές φράσεις από τον Ντόριαν Γκρέη εμφανίζονται και σε

μεταγενέστερα έργα του Γουάιλντ.

41. Debrett: ευρετήριο αριστοκρατών' ο πλήρης τίτλος του είναι:

Page 246

Debrett's Complete Peerαge of the United Kingdom of Gιηιι Britαin αnd
Irelαnd.

42. Εδώ πρέπει να φανταστούμε τον Ντόριαν να κατευθύνεται ανα­
τολικά, να περνάει το Γουάιτσαπελ και να διασχίζει το Λάιμχαουζ, για

να φτάσει στον φριχτό προορισμό του.

43. Το σύμβολο του υποκριτή.
44. ΊΌ περίφημο ρολόι «του ενός δολαρίου», πολύ δημοφιλές ρολόι

τσέπης.

45. Ο Μαρσύας προκάλεσε τον Απόλλωνα σε μουσικό διαγωνισμό
και για το θράσος του αυτό γδάρθηκε ζωντανός. Είναι μια από τις αγα­

πημένες μυθολογικές μορφές του Γουάιλντ.

Similer Documents